- Một năm sau ngày các con đưa nhau ra tòa, mẹ chồng chị Phượng mất. Tuy nhiên bát hương của bà cũng không được đưa về nhà thờ Tổ - nơi chị Phượng đang trông nom.

Sau nhiều năm tham gia các vụ án dân sự, luật sư Hoàng Nguyên Hồng (SN 1942), Văn phòng luật sư Phương Đông, Đoàn luật sư TP Hà Nội, cho biết, ông đã từng chứng kiến rất nhiều cảnh tượng đau lòng.

Có những vụ án khiến ông day dứt bởi vì đồng tiền, người ta sẵn sàng gạt đi máu mủ tình thân, đạp lên dư luận và cả công lý để hòng tìm lợi ích cho mình. Trong số đó, có lẽ phải kể đến vụ việc tranh chấp đất đai giữa những đứa con trong một gia đình bề thế ở một tỉnh miền núi phía Bắc.

Ông Hồng cho biết, đây là vụ án của gia đình ông Hoàng Đình Nam. Vụ án bắt đầu từ năm 2012 và đến nay vẫn chưa có hồi kết. Những người đứng đơn và cả bị đơn vẫn đang dày công tính toán cho vụ việc của mình. 

Họ không biết rằng, trong thời gian kiện cáo ấy, có rất nhiều thứ họ đã đánh mất và không biết bao giờ mới có thể lấy lại được.

Luật sư Hồng cho biết, 10 năm về trước, gia đình ông Nam là một gia đình hạnh phúc với 4 người con (2 trai và 2 gái).

Trong 4 người con ấy, chỉ có gia đình người con trai cả là ở lại mảnh đất của tổ tiên để chăm sóc bố mẹ và hương khói thờ cúng tổ tiên. Còn lại, 3 người em đều đi xa lập nghiệp, thành đạt và trở thành đại gia ở những tỉnh thành khác.

Thấy các con đã thành đạt, ông Nam nghĩ các con giàu có như vậy, lại ở xa nên sẽ chẳng thiết tha về quê hương sinh sống.

Hơn nữa người con trai cả lại lo việc hương khói, thờ tự cho dòng họ, bởi vậy năm 1997, ông Nam lên xã làm thủ tục sang tên mảnh đất đang ở cho người con trai cả.

Thời điểm ông Nam sang tên tài sản cho con trai cả thì sức khỏe và tinh thần hoàn toàn khỏe mạnh, minh mẫn. Mọi thủ tục hoàn tất nhưng chưa kịp nhận sổ đỏ thì ông đột ngột qua đời.

Nửa tháng sau khi ông Nam mất, chính quyền địa phương đã giao sổ đỏ về cho gia đình anh Hoàng Đình Minh - con trai cả cũng là người đứng tên sổ đỏ.

Khi biết việc bố sang tên cho anh mảnh đất, cả 3 người em của anh Minh không hề thắc mắc. Họ sống vui vẻ, hòa thuận và giúp đỡ lẫn nhau. 4 anh em còn cùng nhau xây dựng lại nhà thờ tổ trên mảnh đất đó. Thế nhưng mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi người anh cả mất đi.

Luật sư Hoàng Nguyên Hồng. Ảnh: Minh Anh

Luật sư Hồng kể, năm 2010, anh Minh qua đời. Sau khi chồng mất, người vợ của anh Minh là chị Lê Kim Phượng vẫn ở trên mảnh đất cũ để nuôi dưỡng mẹ chồng và 2 người con trai. 

Tuy nhiên sau lễ cúng 49 ngày mất của chồng, chị Phượng bất ngờ nhận được giấy mời của xã về việc mẹ chồng chị làm đơn kiện chị chuyện đất đai.

Lên xã, mẹ chồng chị Phượng nức nở khẳng định, bà đã già, mắt mờ, chân chậm lại không biết chữ nên bà không viết đơn và cũng không muốn kiện cáo ai. Bà muốn trở về nhà, sống bình yên bên con cháu như bao nhiêu năm qua. Bà cũng không có ý than phiền, trách móc con dâu vì bà đã sống cùng con dâu từ năm 1972.

Tuy nhiên sau khi từ xã trở về, các em chồng của chị Phượng đã tách mẹ ra, đưa mẹ sang nhà mình ở rồi bảo bà kí vào đơn khởi kiện đòi phần thừa kế mảnh đất theo Luật thừa kế

Đồng thời, cả 3 anh em cũng chính thức đứng đơn khởi kiện chị dâu việc làm giả giấy tờ và đòi quyền chia đất.

Những người em này cũng ủy quyền cho luật sư làm việc và không hề có cuộc gặp gỡ trực tiếp với người chị dâu và các cháu. Vì thế kể từ khi khởi kiện, chị dâu và các em chồng không ai nhìn mặt ai…

"Trong vụ việc này, không chỉ người mẹ già đáng thương bị lôi kéo vào mà những người anh em trong họ tộc cũng bị ảnh hưởng theo", luật sư Hồng nói.

Một năm sau ngày các con kiện cáo nhau, mẹ chồng chị Phượng mất. Tuy nhiên bát hương của bà cũng không được đưa về nhà thờ Tổ - nơi chị Phượng đang trông nom.

Luật sư Hồng kể tiếp: “Khi tôi tiếp nhận vụ án, tôi đã xem xét rất kỹ. Đây một vụ án dân sự quá đau lòng. Xét về mặt pháp luật, toàn bộ tài liệu liên quan đến việc chuyển quyền thừa kế, tặng cho tài sản và sang tên chủ sở hữu mảnh đất 2.000 m2 cho người con trai cả hoàn toàn đúng pháp luật.

Nhưng xét về mặt đạo đức thì đây là điều đáng buồn. Họ là anh em ruột thịt, cuộc sống so với nhiều người thì được xếp vào hàng đại gia. Vậy mà chỉ vì mảnh đất ít giá trị, họ muốn ép chị dâu và các cháu mình vào đường cùng". 

Việc đầu tiên ông làm là thức tỉnh luân thường đạo lý. Luật sư đã viết một bức thư cho nguyên đơn. Trong đó ông đã nói rất chi tiết và tình cảm.

Ông cho rằng, việc chia thừa kế là việc đương nhiên nhưng anh em nên ngồi với nhau để giải quyết êm thấm để vừa giữ gìn được hòa khí vừa không làm phai nhạt truyền thống gia đình. Vậy mà họ mắng chửi, họ viết thư đe dọa luật sư Hồng.

Luật sư Hồng tiết lộ thêm, mảnh đất khiến 3 người con giàu có nằng nặc đòi kiện chị dâu có diện tích khoảng 2.000 m2. Tuy nhiên mảnh đất này ở quê, lại là vùng đồi núi nên tính về giá trị vật chất thì không quá lớn đối với những người giàu có.

Hơn nữa, ông Hồng cho rằng, trên mảnh đất cha ông này, chị Phượng và chồng đã có công chăm sóc, phụng dưỡng bố mẹ, hương khói thờ cúng tổ tiên từ những năm 1972…

Trong vụ việc này, không chỉ người mẹ già đáng thương bị lôi kéo vào mà những người anh em trong họ tộc cũng bị ảnh hưởng theo.

Ngày phiên tòa diễn ra, còn có anh em nhà ông chú, người anh là trưởng họ thì đứng về phía bị đơn - tức người chị dâu, người em thì đứng về phía nguyên đơn nên ngồi về hai phía khác nhau.

Ông Hồng cũng cho biết, hiện tại, vụ việc vẫn chưa đi đến hồi kết dù 5 năm đã trôi qua. Tuy nhiên vị luật sư này hy vọng rằng, có ngày họ sẽ nhìn nhận ra và cùng ngồi lại với nhau để trò chuyện, giải quyết sự việc.

(*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi theo yêu cầu)

Minh Anh - Diệu Bình

Theo VietNamNet - Đời sống